عبد الرحيم كلانتر ضرابى ( سهيل كاشانى )

79

مرآة القاسان يا تاريخ كاشان ( فارسى )

ماد آب « 1 » ، و شصت طاق مخصوص است بقريهء حسن آباد ، و شصت و هشت طاق مخصوص است بمزرعتين درب فين و ناجى آباد كه متصل ببارهء شهر هستند ، و هشت طاق آن را خاقان مغفور فتحعلى شاه مبرور وقف بر خانه‌ها و محلات شهر فرمود ، و چهل طاق آن مخصوص است بمزرعهء لتحر كه نيز از آب‌بند قمصر رود مشروب مىشود . و اين جملهء مزبوره [ 69 ر ] سيصد و هشت طاق « 2 » است و منافع و مآرب آن آب زياد است ، تقريبا ده دوازده هزار نفس به زراعت و فلاحت و اجاره و استيجار آن معيشت ميكنند . اما منافع و منال ديوانى آن بشرح حاشيه معلوم و اما اجارهء ولايتى آن باختلاف هر قريه و مزرعه تخمينا از طاقى يكصد الى هشتاد تومان بعد از وضع همه مخارج ديوانى و رعيتى كه بتخمين صحيح هر سالى سى - هزار تومان وجه اجارهء آن به ميزان آمده به اين معنى كه هركس يك طاق آن را زراعت كند امر معاش خود و جمعى عيال خود را گذرانيده يكصد تومان هم به صاحب آب دهد و همواره سى و شش آسياب از آن گردش مىكند كه بر روى يكديگر منافع آنها بعد از وضع همه مخارج سه هزار و پانصد تومان است و قيمت آنها تقريبا چهل هزار تومان مىشود . خلاصه منافع آن آب زياد است و از قديم الايام كه قطعا منافع و قيمت آب و املاك نصف امروز نبود ارباب تميز و خبرت منافع آب چشمهء فين را آفتاب بآفتاب [ 69 پ ] كه بيست و چهار ساعت نجومى است

--> ( 1 ) - دشتى ديگر هم هست مشهور به دشت سفيد آب كه چشمهء عليحده دارد به قدر يك سنگ آب دارد و قدرى خالصه و قدرى ملكى است ( حاشيه ) . ( 2 ) - جمع طاقهاى مرقوم 309 مىشود ( ايرج افشار ) .